Wytarta kierownica odzyskuje kolor w trzech warstwach

Na czacie dostajemy to pytanie niemal słowo w słowo: czy da się odświeżyć kierownicę tak, żeby przestała wyglądać na wyświechtaną? Zwykle stoi za tym auto z przebiegiem 150 000 albo 200 000 km, błyszczące pod kciukami i w dwóch miejscach już szare. Samo czyszczenie daje tu najwyżej połowę efektu. Dlaczego tak jest i co działa zamiast tego, rozstrzyga jedno pytanie: czy na skórze jest jeszcze kolor?

Jeśli kolor na kierownicy jest starty, żaden cleaner go nie przywróci. Wtedy renowacja skórzanej kierownicy oznacza: dokładnie umyć, do zera odtłuścić, delikatnie zmatowić, dobarwić w trzech, czterech cienkich warstwach i po dobie zabezpieczyć.

Gdy przetarcie zeszło do koloru, renowacja oznacza dobarwianie

Renowacja skórzanej kierownicy to odbudowa startej warstwy wierzchniej w strefach chwytu: mycie, odtłuszczanie, matowienie, cienkie dobarwianie i zabezpieczenie, a nie tylko zdjęcie brudu.

Prawie każda kierownica w aucie jest obszyta pigmentowaną skórą gładką. Nad samą skórą leżą trzy warstwy: podkład, warstwa koloru i na wierzchu przezroczysty lakier poliuretanowy, zwykle cienki na 10 do 30 mikrometrów. Kiedy łapiesz kierownicę, nie dotykasz więc gołych włókien skóry, tylko tego lakieru. To on daje satynowy połysk i chroni kolor pod spodem.

Renowacja skórzanej kierownicy dotyczy więc trzech różnych typów uszkodzeń. Pierwszy to tłusty połysk: sebum i brud zapchały drobne ziarno, ale kolor pod spodem jest cały. Drugi to prawdziwe przetarcie: lakieru już nie ma, warstwa koloru się ściera, a na godzinie 9 i 3 prześwituje szary albo brązowawy spód. Trzeci to zmechacone ziarno, kiedy skóra w dotyku robi się włóknista.

Na pierwszy przypadek wystarczy porządne mycie, takie jak we wpisie czyszczenie skórzanej kierownicy. Ten tekst zaczyna się tam, gdzie cleaner już nie daje rady: w miejscach, w których koloru naprawdę brakuje. Różnicę wyczujesz z zamkniętymi oczami. Gładko i błyszcząco to zwykle tłuszcz. Gładko i szaro to przetarcie. Szorstko i meszkowato znaczy, że oberwała też sama powierzchnia.

Czy twoja kierownica to w ogóle pigmentowana skóra gładka, sprawdzisz kroplą wody w niewidocznym miejscu z tyłu wieńca. Jeśli kropla stoi, powierzchnia jest zamknięta i da się ją dobarwić. Jeśli od razu wsiąka i ciemnieje, masz skórę otwartoporową i farba kryjąca nie ma tu czego szukać. Jak bez pudła rozpoznać rodzaj skóry, piszemy w tekście jak rozpoznać rodzaj skóry.

Bez lakieru pot z dłoni zjada kolor dalej

Kiedy w strefie chwytu brakuje lakieru ochronnego, pot, sebum i tarcie pracują bezpośrednio na warstwie koloru, a szara plama rośnie z każdym kilometrem.

Pot z dłoni ma pH około 4,5 do 5, jest więc lekko kwaśny, a do tego niesie sole i kwas mlekowy. Dopóki lakier jest cały, w dużej mierze to zatrzymuje. Gdy przetrze się pod kciukami, pigment leży pod spodem bez żadnej ochrony. Nie jest zrobiony do bezpośredniego dotyku i ściera się wyraźnie szybciej niż miejsce dwa centymetry obok.

Do tego dochodzą rzeczy, które dodatkowo zmiękczają lakier. Kremy do rąk zawierają oleje, które wchodzą w poliuretan i rozluźniają go jak plastyfikator. Płyn do dezynfekcji rąk to w 60 do 80 procentach alkohol, a alkohol nadtrawia właśnie ten materiał. Jeśli po tankowaniu łapiesz kierownicę jeszcze wilgotnymi dłońmi, przyspieszasz przetarcie i nawet tego nie zauważasz. Pierścionki robią w tych samych miejscach za małe skrobaki.

Jesienią sprawa znów się zmienia. Rusza sezon grzewczy, podgrzewanie kierownicy znowu chodzi, a ciepła skóra z miękkim lakierem gorzej znosi tarcie niż zimna. Kierownica, która we wrześniu jest szara w dwóch miejscach, w lutym wygląda tak w czterech. To żaden dramat, ale właśnie tu czekanie zaczyna kosztować więcej roboty niż działanie.

Jest też praktyczny powód, żeby wziąć się za to teraz: świeża warstwa koloru trzyma się dużo lepiej, kiedy brzegi wokół są jeszcze całe. Im większa szara strefa, tym dłuższe przejście, które potem musisz niewidocznie wycieniować.

Przed farbą: cleaner, odtłuszczacz i pad ścierny

O tym, czy nowy kolor się utrzyma, decyduje przygotowanie: kierownica musi być czysta, całkowicie odtłuszczona, delikatnie zmatowiona i bez pyłu, zanim pierwsza kropla farby trafi na gąbkę.

Pierwszy krok to oklejanie. Przyciski, pokrywa airbagu, emblematy i listwy ozdobne idą pod taśmę maskującą, która schodzi bez śladów. Dociśnij taśmę wykałaczką w szczelinę między skórzanym wieńcem a panelem przycisków, inaczej płynna farba tam wpłynie. Kolorowe przeszycia kontrastowe też oklejasz. Trwa to dłużej niż samo farbowanie i właśnie to odróżnia czystą robotę od chałupniczej.

Potem mycie. COLOURLOCK "Leather Cleaner" (Mild) 250 ml dajesz jako pianę na gąbkę albo miękką szczotkę, nigdy prosto na skórę. Rób kierownicę ćwiartkami, zostaw pianę na jakieś dziesięć sekund i zbierz ją lekko wilgotną ściereczką. Szczotkuj bez nacisku. Rozpłaszczone włosie nie wchodzi już w ziarno.

Najważniejszy krok przychodzi zaraz potem. COLOURLOCK "Degreaser" 250 ml to odtłuszczacz bez rozpuszczalników. Daj go oszczędnie na ściereczkę i przecieraj strefy chwytu kilka razy, aż ściereczka przestanie łapać kolor, a powierzchnia zrobi się tępa i matowa. Farba wodna nie chwyta się tłustej warstewki. Zostaje na wierzchu jak skórka i schodzi przy pierwszym mocniejszym chwycie. Zmywacz do hamulców, aceton i denaturat nie mają tu czego szukać, bo trwale wysuszają włókna skóry.

Na koniec matowienie. COLOURLOCK "Sanding Pad" 1 Stück to odpowiednik bardzo drobnej gradacji, około 4000. Prowadź go z lekkim naciskiem wzdłuż łuku wieńca, a drugą ręką trzymaj kontrę. Tak wyrównasz drobne rysy od pierścionków i luźne resztki lakieru, a farba będzie miała się czego trzymać. Przeszyć pad nie dotyka. Potem zbierz cały pył kolejnym przejściem odtłuszczacza, inaczej farba zwiąże się z pyłem, a nie ze skórą.

Trzy cienkie warstwy kryją lepiej niż jedna gruba

Farbę dajesz gąbką w trzech, czterech bardzo cienkich warstwach, a każdą dosuszasz suszarką do ciepła dłoni przez pięć do dziesięciu minut, zanim położysz następną.

Do czarnej kierownicy pasuje COLOURLOCK "Leather Colour" Schwarz (Black) / 250 ml. To farba wodna, która schnie w cienki, elastyczny film pracujący razem ze skórą. Wstrząśnij butelką porządnie, aż usłyszysz kulki w środku. Środki matujące osiadają na dnie, a niewstrząśnięta farba wysycha z większym połyskiem niż oryginał.

Nabieraj na gąbkę tylko odrobinę farby, nigdy nie dawaj jej prosto na skórę. Na przetarte miejsca ją wklepujesz, od szwu do szwu. Przy wklepywaniu gąbka odbija delikatną strukturę, która przypomina ziarno skóry. Na większych powierzchniach rozprowadzasz farbę długimi pociągnięciami, żeby nie zrobiły się chmury. Pierwsza warstwa prawie zawsze wygląda na plamistą, a na mokro jest jaśniejsza niż po wyschnięciu. Tak ma być. Docelowy kolor widać dopiero, kiedy warstwa całkiem wyschnie.

Potem wchodzi suszarka na średnim biegu, aż skóra będzie ciepła jak dłoń, ale nigdy gorąca. Pięć do dziesięciu minut na warstwę wystarczy, żeby powierzchnia była matowa i sucha w dotyku. Jeśli złapały się w niej drobinki kurzu, między warstwami możesz jeszcze raz lekko przejechać padem przez jakieś 30 sekund. Przy trzech, czterech warstwach wychodzi ci od pół godziny do dobrej godziny samego suszenia, plus przygotowanie.

Temperatura też robi swoje. Farbę nakłada się w 18 do 24 stopniach. Poniżej 15 stopni nie wiąże pewnie, powyżej 30 powierzchnia przysycha za szybko. Na najbliższe dni prognozy dają 17 do 19 stopni na zewnątrz, czyli tuż przy dolnej granicy. Dlatego pracuj w ogrzewanym pomieszczeniu i zostaw tam wcześniej auto na tyle długo, aż kierownica przestanie być chłodna w dotyku.

Po ostatniej warstwie cierpliwość jest częścią instrukcji. Zabezpieczenie dajesz najwcześniej po 24 godzinach. Według producenta farba jest w pełni odporna po około 30 godzinach w temperaturze pokojowej. Jeśli ruszysz wcześniej, wciskasz dłonie dokładnie tam, gdzie farba jest jeszcze miękka.

Przez te pięć błędów farba schodzi po kilku tygodniach

Prawie każda nieudana odnowa kierownicy rozbija się nie o produkt, tylko o pięć powtarzających się błędów, a wszystkie siedzą w przygotowaniu albo w braku cierpliwości.

Pierwszy błąd to za gruba warstwa. Jeśli chcesz przykryć uszkodzenie za jednym zamachem, dostaniesz sztywny film z widoczną krawędzią, który pęka przy kręceniu kierownicą. Drugi to odtłuszczanie po łebkach. Farba na tłuszczu robi się klejąca i schodzi płatami, często już po kilku tygodniach albo w pierwszy upalny dzień.

Trzeci błąd to pył po matowieniu, który zostaje na skórze. Farba zamyka drobinki w sobie i kierownica jest potem w dotyku jak piasek. Czwarty to złe wykończenie. Tłuszcz do skóry z niektórych zestawów jest do wysuszonej, twardej skóry. Na matowej, miękkiej kierownicy znowu robi ze świeżej powierzchni coś gładkiego i śliskiego, czyli dokładnie to, czego chciałeś się pozbyć.

Piąty błąd zdarza się już po robocie: podgrzewanie kierownicy w pierwszym tygodniu, świeży krem albo płyn do dezynfekcji na dłoniach. Ciepła, miękka farba ściera się szybciej, a alkohol ją nadtrawia. Przez pierwszy tydzień zostaw podgrzewanie wyłączone, a po dezynfekcji szybko umyj ręce, zanim ruszysz.

Do tego dwa narzędzia, które nigdy nie powinny dotknąć kierownicy. Gąbka melaminowa działa jak papier ścierny i zdziera lakier na całej powierzchni, także tam, gdzie wcześniej był cały. A Alcantary na wieńcu ani się nie matowi, ani nie farbuje, bo włókna zlepiają się w twardą skorupę. Otwartoporowa skóra anilinowa i czysta sztuczna skóra PU też nie nadają się pod tę farbę.

Trzeba też uczciwie powiedzieć, gdzie ta metoda się kończy. Jeśli skóra jest przetarta aż do pianki wieńca, szwy są zerwane albo obszycie odchodzi, żadna farba się już nie utrzyma. Wtedy właściwa droga to nowe obszycie u tapicera. Szorstką, włóknistą powierzchnię da się za to jeszcze uratować: bezbarwny binder stabilizuje włókna, zanim przyjdzie kolej na kolor.

Jeden zestaw starczy na kilka kierownic i wiele lat

Do odnowienia czarnej skórzanej kierownicy potrzebujesz pięciu rzeczy: łagodnego cleanera do skóry, odtłuszczacza, drobnego pada ściernego, czarnej farby do skóry i zabezpieczenia przed nowym przetarciem, do tego gąbka, ściereczka z wiskozy i rękawiczki.

Ilości są liczone z zapasem. Butelka 250 ml Leather Colour przy wklepywaniu starcza mniej więcej na cztery do sześciu wytartych kierownic. Cleanera i odtłuszczacza idzie na jedną kierownicę ledwie kilka mililitrów. Jeśli w rodzinie są dwa auta albo po kilku latach odświeżasz strefy chwytu, z jednym zestawem pojedziesz długo. Wszystkie cleanery znajdziesz w naszej kategorii środki do czyszczenia skóry.

Rękawiczki to nie ozdoba. Wodne farby według karty charakterystyki nie są sklasyfikowane jako niebezpieczne i nie są palne, ale mają pH 9,6 i zawierają konserwanty, które przy wrażliwej skórze mogą wywołać reakcję alergiczną. Rękawiczki nitrylowe przy okazji trzymają sebum z dala od świeżo odtłuszczonej powierzchni.

Ochronę przejmuje potem COLOURLOCK "Leather Shield" 100 ml. Dajesz go najwcześniej po 24 godzinach, bardzo cienko, gąbką albo niepylącą ściereczką. Tworzy matowy film chroniący przed tarciem, który ściera się zamiast koloru. Ten film odświeżasz co trzy do sześciu miesięcy, po łagodnym myciu. Więcej w naszej kategorii pielęgnacja skóry.

Przy kolorowych kierownicach prawdziwym wyzwaniem jest odcień. Leather Colour występuje w 32 standardowych odcieniach i trafisz nimi w wiele fabrycznych skór, jak BMW Dakota czy Audi Valcona. Odcień zawsze sprawdzaj najpierw z tyłu wieńca i poczekaj, aż próbka całkiem wyschnie, zanim zdecydujesz.

Czego realnie się spodziewać: detailerzy piszą, że porządnie zrobione odświeżenie bez natryskiwanego lakieru bezbarwnego wytrzymuje mniej więcej 20 000 do 40 000 km, zanim miejsca pod kciukami znów zaczną lekko prześwitywać. Wtedy wystarczy jedna cienka warstwa dokładnie w tych punktach, a przygotowanie za drugim razem ogarniesz w kwadrans.

Wskazówka Jaspera: Taką renowację zawsze planuję wstecz od tych 30 godzin. Jeśli w sobotę przed południem oklejasz, odtłuszczasz i farbujesz, w niedzielę koło południa dajesz zabezpieczenie, a w poniedziałek rano jedziesz na w pełni utwardzonej farbie. Częściej widzę wpadki przez pośpiech niż przez technikę: kiedy farbujesz w sobotę po południu i ruszasz w niedzielę rano, rozgniatasz farbę z powrotem na płasko. I jeszcze jedno: przed farbowaniem połóż ręce na kierownicy tak, jak trzymasz ją w trasie. Miejsca pod kciukami to te, które dostają jedną warstwę więcej.