Skórę naturalną rozpoznasz, choć w fotelu siedzą dwa materiały

Pod jednym z produktów w sklepie padło niedawno krótkie pytanie: „Czy to działa na ekoskórze?” Ktoś inny zapytał: „Czy działa na fotelach Tesli?” Oba pytania brzmią banalnie. Pokazują jednak, że wielu kierowców wcale nie wie na pewno, co ma w aucie. Konfiguratory mówią o tapicerce skórzanej, nappie albo wegańskiej skórze. Co z tego jest skórą zwierzęcą, a co tworzywem, nie jest napisane na żadnym fotelu.

Skórę naturalną w aucie rozpoznasz po trzech rzeczach: po nieregularnym rysunku lica, po tym, jak się marszczy przy ściśnięciu, i po nazwie tapicerki. Popularna kropla wody mówi ci za to tylko, czy powierzchnia jest otwarta, czy zabezpieczona, a nie, czy pod spodem jest skóra.

---

Skóra naturalna jest skórą zwierzęcą, ekoskóra powlekaną tkaniną

Rozpoznawanie skóry naturalnej zaczyna się od definicji, a ta w Niemczech jest dość surowa. Według RAL 060 A 2 i DIN EN 15987 skórą może się nazywać tylko materiał powstały przez garbowanie skóry zwierzęcej, w którym naturalne włókna zostają zachowane. Ekoskóra to z kolei nośnik tekstylny z warstwą tworzywa z poliuretanu lub PVC.

W aucie ta wyraźna granica się rozmywa, bo prawie każda skóra naturalna sama ma na sobie warstwę tworzywa. Pigmentowane skóry gładkie dostają po garbowaniu warstwę koloru i przezroczystą warstwę wierzchnią, czyli topcoat. Ta warstwa ma zwykle od 10 do 30 mikrometrów, a norma dopuszcza łącznie maksymalnie 0,15 milimetra. Jeśli jest jej więcej, materiał nazywa się skórą powlekaną, i to tylko dopóki warstwa nie przekracza jednej trzeciej całkowitej grubości.

Co to znaczy dla ciebie? Pod palcem w obu materiałach czujesz gładką, zamkniętą powierzchnię z tworzywa. Różnica siedzi pod spodem. W skórze warstwę niesie splot włókien skóry zwierzęcej, w ekoskórze tkanina albo włóknina. Właśnie dlatego oba materiały inaczej zachowują się przy zginaniu, starzeniu i pielęgnacji, nawet jeśli nowe wyglądają jak bliźniaki.

Jak powszechna jest ta zamknięta powierzchnia, pokazuje liczba z branży: około 90 do 95 procent skór naturalnych w nowoczesnych autach seryjnych jest pigmentowanych i zabezpieczonych. Otwarta anilina to wyjątek. Ekoskóra starzeje się inaczej, bo przez lata UV i ciepło wyciągają z niej plastyfikatory. Materiał twardnieje i łapie drobne pęknięcia, dużo wcześniej niż zadbana skóra zacznie sprawiać kłopoty.

Nazwy też mają swoje zasady. W Niemczech złożenie „Kunstleder” (sztuczna skóra) jest dozwolone, ale określenia typu „PU-Leder” czy „Textil-Leder” według zasad nazewnictwa Związku Niemieckiego Przemysłu Skórzanego już nie. Jeśli więc w karcie danych czytasz „wegańska skóra”, prawie zawsze masz przed sobą ekoskórę, i nie ma w tym nic złego. Nowoczesne ekoskóry są odporne na ścieranie, łatwe w pielęgnacji i w wielu nowych autach to świadomie wybrana powierzchnia.

Skórzana tapicerka rzadko jest fotelem z jednego kawałka

Wiele pakietów skórzanych ma skórę naturalną tylko tam, gdzie twoje ciało dotyka fotela, czyli na środkowym pasie siedziska i wewnętrznych boczkach. Zagłówki, tyły oparć i mocno eksploatowane zewnętrzne boczki są wtedy często z ekoskóry. W branży to standard, a nie wada.

Norma DIN EN 16223 określa, jak trzeba oznaczać skórę w meblach tapicerowanych i we wnętrzach aut. W praktyce krzyżyk przy „skórze” w konfiguratorze i tak nie oznacza, że każdy centymetr kwadratowy to skóra zwierzęca. W jednym fotelu leżą więc tuż obok siebie dwa materiały o dwóch różnych potrzebach pielęgnacyjnych, oddzielone tylko szwem.

Nazwa tapicerki daje ci pierwszą wskazówkę, zanim w ogóle zrobisz jakikolwiek test. BMW Sensatec i Veganza to ekoskóra, Vernasca i Merino to skóra naturalna. Mercedes-Benz ARTICO i MB-Tex to ekoskóra. Tesla stawia na syntetyczne obicia sprzedawane jako wegańskie. Nazwę znajdziesz w umowie kupna, na liście wyposażenia albo w konfiguratorze swojego modelu.

Z takim wstępnym podejrzeniem sprawdzasz na samym fotelu trzy miejsca: środkowy pas siedziska, zewnętrzny boczek i tył oparcia. Jeśli dwa z nich różnią się w dotyku, inaczej się marszczą albo mają inny rysunek lica, masz fotel mieszany. To najczęstsza odpowiedź na pytanie, czy fotel jest ze skóry, czy z ekoskóry: z jednego i drugiego.

Kropla wody odróżnia otwartą powierzchnię od zabezpieczonej, nie skórę od sztucznej

Jedna kropla wody w ciągu minuty pokaże ci, czy powierzchnia jest otwartopora, czy ma zamkniętą warstwę wierzchnią, ale nie powie, czy pod spodem jest skóra. Pigmentowana skóra gładka i ekoskóra utrzymają kroplę na powierzchni, bo w obu przypadkach na wierzchu siedzi tworzywo.

Jeśli kropla wsiąknie w ciągu 30 do 60 sekund i zostawi ciemną plamę, masz przed sobą otwartą skórę anilinową albo semianilinową. Te skóry są barwione na wskroś tylko lekko i mają minimalną ochronę. Spotkasz je raczej w autach klasy premium i w klasykach, takich jak te, które dziś stoją na Techno Classica Salon w Dortmundzie. Nubuk i zamsz też piją wodę, ale rozpoznasz je już po aksamitnym chwycie.

Przy pielęgnacji test z kroplą i tak jest najważniejszym krokiem, bo to on decyduje o wyborze środka czyszczącego. Otwarta skóra nie znosi mokrego czyszczenia, zabezpieczone powierzchnie już tak. Zrób test w niewidocznym miejscu, np. na dole boczka, jedną kroplą czystej wody, a potem odciśnij ją suchą mikrofibrą.

Osobna sprawa to mocno używane miejsca. Tam, gdzie po latach wsiadania topcoat jest wytarty, kroplę może wchłonąć nawet skóra pigmentowana. Jeśli sprawdzisz tylko tam, łatwo weźmiesz skórę powlekaną za anilinę. Dlatego kropla zawsze ląduje na osłoniętej powierzchni, która rzadko ma kontakt z dżinsami i kieszeniami spodni.

Rysunek lica i marszczenie zdradzają skórę zwierzęcą

To, czy pod gładką powierzchnią jest skóra zwierzęca, pokażą ci rysunek lica i sposób marszczenia, bo jedno i drugie da się podrobić przemysłowo tylko do pewnego stopnia. Skóra naturalna ma nieregularnie rozłożone pory różnej wielkości, ekoskóra tłoczony wzór, który powtarza się w równych odstępach.

Najprościej zobaczysz to w trybie makro w telefonie. Zrób zdjęcie dwóch miejsc na środkowym pasie siedziska, oddalonych od siebie o szerokość dłoni, i porównaj je. Jeśli lico w obu miejscach wygląda jak odbite pieczątką, to najpewniej ekoskóra. Jeśli widać drobne nieregularności, cienkie linie i gęstsze albo luźniejsze strefy, wszystko wskazuje na skórę zwierzęcą.

Drugi test wymaga tylko kciuka i palca wskazującego. Delikatnie ściśnij powierzchnię na środkowym pasie siedziska, na szerokości około dwóch centymetrów. Skóra naturalna układa się wtedy w drobne, nieregularne zmarszczki, które od razu się wygładzają. Ekoskóra robi ostrzejsze, twardsze załamania w prostej linii, a tłoczony wzór wyraźnie się przy tym wykrzywia.

Oba testy mają swoje granice i warto je znać. Ekoskóra w nowszych modelach premium dostaje dziś bardzo nieregularne tłoczenia, a mocno tłoczona skóra naturalna, jak Vernasca, wygląda niemal równo. Jeśli chcesz rozpoznać skórę naturalną, nigdy nie stawiaj wszystkiego na jeden test. Kiedy nazwa, rysunek lica i marszczenie dają ten sam wynik, masz pewność. Jeśli sobie przeczą, traktuj to miejsce ostrożnie, jak bardziej wrażliwy materiał, dopóki nie będziesz pewien.

Test płomieniem i próba paznokcia nie nadają się do auta

Wiele poradników w sieci poleca test zapalniczką albo drapanie paznokciem, ale w aucie oba narobią więcej szkód, niż dadzą odpowiedzi. Płomień topi ekoskórę i przypala topcoat skóry naturalnej, a rysa zostaje widoczna na obu materiałach.

To samo dotyczy zaglądania od spodu. Przy torebce po prostu odwracasz pasek i widzisz włókna albo tkaninę. W fotelu musiałbyś do tego zdjąć obicie albo rozpruć szew. Jeśli chcesz rozpoznać skórę naturalną w aucie, obejdziesz się bez takiej ingerencji. Szkoda na to zachodu, skoro nazwa, rysunek lica i marszczenie razem dają już jasny obraz.

Najczęstszy błąd pojawia się jednak dopiero po rozpoznaniu. Jeśli weźmiesz ekoskórę za skórę naturalną, wcierasz w nią natłuszczający preparat do skóry. Na tworzywie nic nie wsiąka, preparat zostaje jako tłusty film, błyszczy się i łapie kurz. W drugą stronę jest podobnie: środek tylko do ekoskóry zasycha na otwartej anilinie w zacieki, których prawie nie da się potem usunąć.

Chusteczki nawilżane dla dzieci i uniwersalne środki z domu też nie pasują do żadnego z tych materiałów. Często mają w sobie alkohol, substancje zapachowe albo za wysokie pH i zostawiają film, który dopiero po tygodniach wychodzi jako tłusty połysk na środkowym pasie siedziska. Łagodny środek dobrany do materiału jest delikatniejszy, a roboty z nim wcale nie więcej.

Chodzi o chemię. Przy garbowaniu skórę ustawia się na lekko kwaśne środowisko, jej pH wynosi około 4,5 do 5,5. Wiele środków uniwersalnych pracuje przy pH 10 do 12. W tym zasadowym zakresie roztwór atakuje topcoat i wysusza skórę pod spodem. Zauważysz to dopiero po miesiącach, kiedy powierzchnia zmatowieje, a na boczkach pojawią się mikropęknięcia.

Każdy materiał dostaje własny środek czyszczący

Kiedy już wiesz, który materiał jest gdzie, czyścisz każdą strefę odpowiednim środkiem i zawsze pracujesz przez narzędzie, nigdy nie psikasz prosto na skórę. Dzięki temu na powierzchnię trafia tylko tyle płynu, ile potrzebuje brud.

Na pigmentowaną skórę gładką, czyli większość środkowych pasów siedzisk, przy codziennym brudzie najlepiej sprawdza się COLOURLOCK "Leather Cleaner" (Mild) 1000 ml / 1 Liter. Wlewasz go do butelki Koch-Chemie Foamer Bottle Schaumspender 150ml, dajesz pianę na miękką szczotkę do skóry i pracujesz małymi kółkami. Resztki zbierasz lekko wilgotną mikrofibrą. O mocnych zabrudzeniach i różnicy między wersją łagodną a mocną napisaliśmy osobny artykuł.

Jeśli test z kroplą pokazał otwartą skórę, tam trafia COLOURLOCK "Aniline & Nubuck Cleaner" 1000 ml / 1 Liter. Dajesz go oszczędnie na ściereczkę albo gąbkę i prowadzisz z lekkim naciskiem, żeby nie zostały zacieki.

Na fotele mieszane i powierzchnie w całości z ekoskóry jest środek do wszystkiego. Koch-Chemie Allround Leather Cleaner "Alc" 1000 ml / 1 Liter czyści winyl, ekoskórę i skórę naturalną za jednym podejściem i też dajesz go przez butelkę z pianką, nigdy na gorące powierzchnie i bez zasychania. W Trusted Shops ma trzy zweryfikowane opinie, wszystkie na pięć gwiazdek.

Po czyszczeniu drogi rozchodzą się na dobre: gładka skóra naturalna dostaje preparat pielęgnacyjny z ochroną UV, a ekoskóra zabezpieczenie, które nie natłuszcza, tylko chroni warstwę tworzywa przed ścieraniem i farbowaniem od ubrań.

Do powierzchni z ekoskóry, czyli boczków, tyłów oparć i zagłówków, jest stworzony COLOURLOCK "Artificial Leather Protector" 1000 ml / 1 Liter. Nakładasz go cienko miękką ściereczką na czystą, suchą powierzchnię i dajesz chwilę odparować. Tworzy elastyczny, przezroczysty film, który zmniejsza tarcie o dżinsy i ubrania, nie zmieniając połysku ani chwytu.

Po czyszczeniu daj fotelowi dość czasu na wyschnięcie. Preparat pielęgnacyjny idzie dopiero na całkiem suchą powierzchnię, inaczej resztki wilgoci go rozcieńczą i rozłoży się nierówno. Jeśli pracujesz strefami, najpierw czyścisz wszystko, a potem strefa po strefie dajesz właściwy preparat.

Osobny przypadek to Alcantara, która często siedzi obok skóry w tym samym fotelu. To materiał z mikrowłókna, opracowany w 1970 roku dla Toray, i nie ma nic wspólnego ze skórą zwierzęcą. Nie potrzebuje ani środka do skóry, ani zabezpieczenia do ekoskóry, tylko własnego, bardzo suchego czyszczenia miękką szczotką.

Wszystkie środki czyszczące i pielęgnacyjne według typu skóry znajdziesz w naszej kategorii Pielęgnacja skóry. A jeśli chcesz wejść głębiej w anilinę, semianilinę i zamsz, nasz artykuł Jak rozpoznać typ skóry pokazuje szczegółowo pięć klas materiałów i ich nazwy tapicerek. Najważniejszy ruch jest jednak najprostszy: najpierw ustal, potem czyść, i to osobno w każdej strefie fotela.

Detailing1-Insight: Często widzimy, że ktoś daje kroplę wody na środkowy pas siedziska, kropla stoi jak perełka, i z tego wyciąga wniosek, że cały fotel jest z ekoskóry. Potem natłuszczający preparat do skóry ląduje na boczkach z ekoskóry i po tygodniu tłusto się świeci. Test z kroplą odpowiada tylko na pytanie, czy powierzchnia jest otwarta, czy zabezpieczona. Dlatego sprawdź dwa miejsca, środkowy pas i zewnętrzny boczek, za każdym razem kroplą i rysunkiem lica. Dwie minuty więcej na starcie oszczędzą ci tłustego filmu, który schodzi tygodniami.