Ingebrand remstof en strooizout tasten samen de velglak aan

Je wast je velgen, de spaken glimmen, en toch blijft er achter in het velgbed een donkerbruine rand zitten die geen millimeter wijkt. Die vraag krijgen we in de chat het vaakst, meestal zo: krijg je ingebrand remstof er eigenlijk nog wel af? Ja. Alleen niet met shampoo, niet met alleen een borstel en liefst niet pas in maart, als er maandenlang strooizout op die aanslag heeft gelegen.

Ingebrand remstof haal je er chemisch af, op een koude velg, met een zuurvrije iron remover en genoeg inwerktijd. Het beste moment is de wissel naar winterbanden in oktober, want dan liggen het velgbed en de achterkant vrij en gaat de velg beschermd het zoutseizoen in.

---

Bij de bandenwissel ligt het velgbed eindelijk vrij

Ingebrand remstof zit vooral op plekken waar je bij het wassen nauwelijks bij kunt: in het binnenste velgbed, op de achterkant van de spaken en rond de naaf. Met het wiel eraf kom je daar voor het eerst bij zonder je in allerlei bochten te wringen.

Met het wiel aan de auto zie je vooral de zichtkant. Het velgbed zit achter de spaken en de remklauw, en precies daar gooit de remschijf zijn slijpsel naartoe. Werk je alleen van voren, dan maak je dus juist het deel schoon dat al het schoonst is. Op fora over ingebrand remstof duikt bijna altijd dezelfde foto op: voorop glimmende spaken, daarachter een velgbed in cacaobruin.

In oktober wisselen veel mensen van zomer- naar winterbanden, volgens de oude vuistregel van oktober tot Pasen. Voor deze week betekent dat heel concreet: vandaag regent het in Nordhorn, maandag wordt het droog en van woensdag tot en met zaterdag voorspelt het weerbericht een doorlopend droog venster tot 18 graden. Wissel je zaterdag je wielen, dan liggen er vier velgen vrij op de grond en kun je elke velg van twee kanten aanpakken.

Plan die zaterdag dus als twee klussen: eerst de zomerwielen grondig schoonmaken voordat ze de opslag in gaan, daarna de winterwielen decontamineren en beschermen voordat ze eronder gaan. Anders liggen de zomerwielen een half jaar met die aanslag in de kelder en rijden de winterwielen hem zonder beschermlaag het zoutseizoen in. Het kost je zaterdag een uurtje extra en scheelt je in het voorjaar een hele dag. Laat je de wielen bij de bandenspecialist wisselen, dan geldt hetzelfde voor de velgen die je terugkrijgt.

Is het wiel er toch af, neem dan ook de naaf mee. Het ringvormige aanlegvlak tussen naaf en achterkant van de velg borstel je vrij van roest en remstof en dat vlak blijft droog en vetvrij, want het wiel zit vast door de wrijving op precies dat vlak. Aandraaien doe je met een momentsleutel op de waarde van de fabrikant. Die loopt van ongeveer 110 Nm bij kleine auto's tot zo'n 160 Nm bij zware modellen, de exacte waarde staat in het instructieboekje.

Remstof met strooizout kruipt onder de velglak

Remstof bestaat grotendeels uit fijne ijzerdeeltjes die met 150 tot 260 graden van de remschijf komen en zich in de blanke lak of poedercoating van de velg smelten. Vanaf dat moment ligt het deeltje niet meer op de velg, maar zit het erin.

Die waarden gelden voor normaal remmen in de stad. Rij je sportief of daal je lange hellingen af, dan lopen de temperaturen aan schijf en klauw op tot boven de 400 graden. Daarom hebben de voorwielen het bijna altijd zwaarder te verduren dan de achterwielen, en auto's met grote remmen meer dan kleine auto's. Shampoo glijdt gewoon over ingebrand remstof heen, omdat er aan de oppervlakte niets meer is om op te grijpen.

In de winter komt daar de tweede factor bij. Strooizout bestaat uit natrium- en magnesiumchloride, trekt vocht aan en houdt het ingebrande ijzer constant nat. IJzer en zout water samen geven roest, en dan midden in de laklaag. Elk klein steenslagje op de velgrand wordt zo een ingang waarlangs vocht onder de blanke lak kruipt.

Wat er dan gebeurt, heet in vaktaal filiforme corrosie: witte, draadvormige vertakkingen onder de lak die je er niet meer uit polijst. Bij hoogglans gedraaide velgen, waarvan het aluminium alleen door een dun laagje blanke lak wordt beschermd, gaat dat extra snel. Wat daar onder de lak groeit, krijgt uiteindelijk alleen een velgenrestaurateur met de draaibank nog weg. Het remstof dat in oktober nog als bruine aanslag op de velg ligt, is in maart misschien al lakschade.

Velgfabrikanten als BBS en OZ en autofabrikanten als BMW schrijven voor hun wielen daarom pH-neutrale, zuurvrije reinigers voor. Dat maakt de keuze voor de chemie makkelijk: die moet het ijzer oplossen zonder de laklaag aan te tasten die het aluminium juist tegen het zout beschermt. Precies dat doen reinigers op basis van thioglycolaat.

Onder de tien graden heeft de gel tien minuten nodig

Ingebrand remstof komt los als een zuurvrije iron remover lang genoeg op de koude, droge velg blijft staan. Bij oktobertemperaturen onder de tien graden betekent lang genoeg: minstens tien minuten in plaats van de gebruikelijke drie tot vijf.

De werkzame stof in deze reinigers is een thioglycolaat, een zout dat ijzer als een klem omsluit en omzet in een in water oplosbare verbinding. Die verbinding is van zichzelf roodpaars, en daarom verkleurt de reiniger precies daar waar ijzer zit. Voor jou betekent dat: na een paar minuten zie je welke zones vervuild zijn, en het opgeloste ijzer spoelt bij het afspoelen met het water mee, in plaats van dat je het met de borstel over de velg sleept.

Het stappenplan voor zaterdag ziet er zo uit: wiel eraf, los vuil afspoelen met schoon water en de velg weer laten drogen, want water verdunt de gel op het moment dat je hem aanbrengt. Spuit de reiniger dan royaal van onder naar boven op en neem velgbed, naaf en achterkant van de spaken bewust mee. Laat het in de kou tien minuten staan, spoel krachtig van boven naar beneden af tot er geen roze waas meer afloopt, en droog het wiel meteen af.

Blijft er daarna nog wat zitten, doe dan een tweede, korte ronde op precies die plek. Een uur inwerken levert niet meer op dan tien minuten, omdat de werkzame stof op een gegeven moment verzadigd is. Werk bovendien wiel voor wiel: inspuiten, wachten, spoelen, drogen, dan het volgende. Spuit je alle vier de velgen tegelijk in, dan sta je nog bij het vierde wiel terwijl het spoelwater op het eerste al opdroogt tot kalkvlekken.

Zaterdag werkt de kou zelfs in je voordeel. Bij 14 graden en een bewolkte lucht droogt de gel niet aan, en de velgen komen koel uit de kelder. In de zomer zou je na elke rit eerst een kwartier moeten wachten tot de restwarmte van de rem uit de velg is. Enige voorwaarde: leg de wielen niet in de volle middagzon, ook niet in oktober.

Twee dingen vallen je de eerste keer op. Ten eerste ruikt de gel naar zwavel, sommigen zeggen naar rotte eieren. Dat zegt niets over de ouderdom van het product, dat is de werkzame stof zelf, dus werk buiten of met de deur wijd open. Ten tweede is het losse wiel de veiligste plek voor zoveel chemie: aan de auto komt de spraynevel altijd ook op de remschijf, en bij de volgende keer remmen brandt het restje daar vast.

Drie producten zijn genoeg voor velg, wielkast en bescherming

Voor een velgdecontaminatie vóór de winter heb je drie dingen nodig: een zuurvrije velgenreiniger in gelvorm voor de velg, een vliegroestverwijderaar voor de lak rond het wiel en een velgcoating voor de winter. Meer heb je er niet voor nodig.

Voor de velg zelf pakken wij de Dr. Wack P21S "HIGH END" velgenreiniger 750 ml. De gel blijft hangen op de verticale velgkom in plaats van er binnen een paar seconden af te lopen, kleurt paars tot zwart waar remslijpsel zit en is ook vrijgegeven voor TPMS-sensoren. Zijn grens: teer en rubberslijpsel zijn geen ijzerverbindingen, daar reageert hij nauwelijks op. In de vergelijkingstest van AUTO BILD (22/2021) scoorde hij 183 van de 200 punten.

Het remslijpsel komt niet alleen op de velg terecht, maar ook op de lak erachter: op de wielkast, de dorpel en de randen achter de wielen. Daarvoor is de Dr. Wack A1 "Flugrost-Entferner Gel" Vliegroestverwijderaar 500 ml gemaakt. Met pH 7,4 en 140 mPas blijft hij als film op de verticale flank staan. Voor de velg zelf is hij volgens Dr. Wack niet bedoeld.

De taakverdeling is dus helder: P21S op het wiel, A1 op de wielkast. Andere verpakkingen vind je in de categorie Vliegroestverwijderaar.

Voor de bescherming na het reinigen blijft de Koch-Chemie Ceramic Rims "Cr0.01" 30 ml over. De keramische laag houdt volgens de fabrikant tot twaalf maanden en kan ook tegen zure en alkalische velgenreinigers. Hij is alleen voor gelakte velgen, voor gepolijst of blank aluminium kies je iets anders uit de Velgenverzegeling. Met 30 ml doe je één set velgen, voor een tweede set heb je een tweede flesje nodig.

Warme velgen en aangedroogde gel geven paarse strepen

De meest gemaakte fout bij ingebrand remstof is de gel op een warme velg spuiten of hem laten aandrogen. De film vormt een vel voordat de reactie klaar is, en wat overblijft zijn taaie, paarse strepen in plaats van schoon metaal.

Een warme velg herken je met de rug van je hand: kun je je hand geen vijf seconden stil op de velgkom houden, dan is hij te warm. Direct na de rit naar de bandenspecialist is de velg bijna altijd te warm. Wacht daarom minstens een kwartier na de laatste stevige remactie, of begin met de wielen die het langst liggen.

Tweede fout: naar zuur grijpen, omdat je dan sneller resultaat ziet. Zure velgenreinigers lossen ingebrande korsten inderdaad snel op, maar mogen vaak maar één tot twee minuten op de velg staan. Bij elk steenslagje kruipen ze onder de blanke lak. Op hoogglans gedraaide, gepolijste en verchroomde velgen hebben ze niets te zoeken. Wanneer een zure reiniger toch op zijn plaats is, lees je in onze vergelijking Velgenreiniger zuurvrij of zuur.

Derde fout: huismiddeltjes en hard gereedschap. Bakpoeder, azijn en een staalborstel krijgen ingebrand remstof er niet af, ze schuiven het alleen op of laten krassen achter. De harde remstofdeeltjes zijn bovendien harder dan de blanke lak, dus wrijven over niet-opgeloste deeltjes krast meer dan de borstel zelf. Waarom huismiddeltjes hier tekortschieten, lees je in Velgen schoonmaken met huismiddeltjes. Eerst oplossen, dan pas aanraken: die volgorde geldt voor elke velg.

Vierde fout: clayen zonder genoeg glijmiddel. Blijven er na de gel nog ruwe puntjes over, dan kan een clay bar die weghalen, maar alleen op een kletsnatte velg, in korte rechte halen en zonder druk. Op halfdroge lak blijft de clay haken en laat hij een matte waas van fijne krasjes achter, die je daarna weer moet wegpolijsten. Is de velg na de gel glad, dan laat je de clay gewoon in de doos.

Een keramische laag houdt het remstof de hele winter los

Een velgcoating voorkomt niet dat er remstof ontstaat, maar wel dat het zich zo diep inbrandt. Op een gecoate velg volstaat in de winter meestal een pH-neutrale reiniger en schoon water.

Dat zit in het oppervlak: de keramische laag sluit de fijne poriën van de blanke lak af, waar hete deeltjes zich anders in vastzetten. Wat op een gecoate velg valt, hecht op de beschermlaag in plaats van in de lak en spoel je bij de volgende wasbeurt gewoon weg. Zout water parelt eraf, in plaats van in elk steenslagje te blijven staan.

Coaten betekent wel dat de velg vooraf echt schoon moet zijn. Elk restje ijzer dat je onder de coating opsluit, zit daar een jaar lang vast. Daarom komt de coating aan het eind van de zaterdag: gel, spoelen, drogen, dan de coating aanzetten, even laten flashen en uitpoetsen. Meer over waarom keramiek op de velg langer houdt dan wax, lees je in Velgen coaten tegen remstof.

Tot het voorjaar geldt dan één simpele regel: bij elke wasbeurt eerst de velgen, zodat er geen opgelost ijzerslijpsel over de net gewassen lak loopt, en één keer per maand even in het velgbed kijken. Wordt de rand weer bruin, dan is een korte ronde met de gel genoeg, voordat er iets kan inbranden. In april ligt er dan een velg op de grond die je alleen nog hoeft te wassen.

Detailing1-Insight: Elk voorjaar zien we velgen die in het najaar alleen aan de buitenkant gewassen de opslag in zijn gegaan. De aanslag in het velgbed heeft dan zes maanden de tijd gehad, en bij stoeprandschade verschijnen in april de eerste witte draadjes onder de lak.

Pak zaterdag daarom een zaklamp en schijn na het spoelen van achteren door de spaken: waar het daar nog bruin glimt, is de velg niet klaar, hoe mooi de zichtkant er ook uitziet. De voorwielen hebben bijna altijd een tweede ronde nodig, omdat daar de grotere rem zit.