Wasverzachter maakt microvezeldoeken kapot, niet de wasmachine

Een droogdoek die na de derde was geen water meer opneemt en over de lak glijdt als een vel papier. Wie dat heeft meegemaakt, zoekt de oorzaak meestal bij de doek. Bijna altijd zit die in de wasmachine, om precies te zijn in een bakje dat je uit gewoonte vult. Tot het volgende droge venster voor de buitenwas is er tijd om je doeken zo te wassen dat ze weer grip hebben.

Microvezeldoeken wassen betekent polish, wax en kalkresten uit de gesplitste vezels halen zonder de vezelpunten te laten smelten. Dat lukt met een speciaal wasmiddel zonder verzachter, 40 °C in het fijnwasprogramma, weinig centrifugeren en drogen aan de lucht. Wasverzachter, waspoeder en hitte boven 60 °C slopen precies dat wat een doek tot doek maakt.

---

Microvezel reinigt mechanisch, elke vrije vezelpunt telt

Een microvezeldoek reinigt niet chemisch maar mechanisch: miljoenen gesplitste vezelpunten pakken vuildeeltjes vast en trekken water via capillaire werking het weefsel in, zolang de spleten tussen de vezels vrij zijn.

In de textielindustrie geldt als microvezel elke vezel onder één decitex, dus flink fijner dan een mensenhaar. Bij het maken wordt elke vezel in de lengte gesplitst in wigvormige segmenten. Precies die splitsing maakt de holtes en randjes die een doek zuigend en grip gevend maken. Een ongesplitst polyestergaren zou alleen glad zijn en water voor zich uit schuiven.

De mix bepaalt het karakter. Polyester houdt van vet en geeft stevigheid, polyamide neemt water op en houdt de pool zacht. Een weefsel met veel polyester zoals de Dr. Wack A1 "DAS TUCH" Premium Mikrofaser Mikrofasertuch met 85/15 gaat langer mee en past bij glas en interieur. Een weefsel met veel polyamide zoals de THE COLLECTION "Aqua" Twisted Loop Trockentuch (1500 GSM) met 70/30 zuigt meer en blijft zachter.

Wassen is dus niets anders dan die holtes weer vrijmaken. Polish, wax, siliconenolie uit bandenglans en het stof uit het interieur zetten zich vast tussen de vezelpunten. Zolang dat daar zit, loopt water over de doek heen en schuift hij bij het drogen deeltjes voor zich uit. Welke doek voor welk vlak gebouwd is, lees je in het stuk over gewichtsklasse in GSM.

Hoe vaak je microvezeldoeken moet wassen, hangt af van het vlak. Een doek die polish of sealant van de lak heeft gehaald, was je na elk gebruik. Een droogdoek die alleen schoon water heeft opgenomen, kan twee of drie droogbeurten mee voor hij de trommel in gaat. Interieurdoeken zitten daartussen, omdat stof en kunststofverzorging de pool sneller dichtzetten dan water.

Zonder de juiste was wordt je droogdoek een krasrisico

Wasverzachter, katoen in dezelfde trommel en hitte boven 60 °C vernielen de capillairen van microvezel, en een doek zonder capillairen krast op de blanke lak in plaats van te zuigen.

Wasverzachter bestaat uit kationische tensiden, zogeheten esterquats. Die leggen een wasachtig laagje om elke vezel, precies wat badstof handdoeken zo zacht maakt. Op microvezel smeert datzelfde laagje de spleten tussen de vezelpunten dicht. De doek voelt zacht, maar stoot water af en trekt strepen over glas. Eén wasbeurt met verzachter is genoeg, en het laagje houdt meerdere wasbeurten stand.

Katoen in dezelfde lading is de tweede klassieker. Gesplitste microvezel werkt in de trommel als een pluismagneet en trekt pluis uit handdoeken en spijkerbroeken in de pool. Dat pluis laat bij het volgende drogen weer los op de lak. Daarom wassen microvezeldoeken altijd in een eigen lading, desnoods met z'n drieën in een waszak.

Polyester smelt pas rond 250 °C, maar de gesplitste vezelpunten hebben zo weinig massa dat ze al vanaf 60 °C hun vorm verliezen. In de droger op een hete stand smelten ze samen tot harde bolletjes die je met je vinger als ruwheid voelt. Op zwarte lak laat zo'n doek fijne krassen achter die je pas in de zon ziet.

Het rekensommetje is simpel. Onder goede omstandigheden overleeft een doek van gesplitste 70/30-vezel 80 tot 150 wasbeurten. Een doek die drie keer verzachter en één keer een hete droger heeft gezien, is na vier wasbeurten een velgenlap. Daartussen zit geen product, alleen de vraag wat er in het verzachterbakje gaat en hoe warm de trommel draait.

Sorteer op vlak en week polishdoeken eerst voor

Stap één is sorteren op vlak, dus lak, interieur en velgen apart. Stap twee is het voorweken van zwaar belaste doeken in warm water met 50 ml speciaal wasmiddel.

Je sorteert niet op kleur, maar op wat de doek heeft opgenomen. Droogdoeken en doeken voor polish en sealant vormen de eerste groep, die raken de blanke lak. Interieurdoeken met kunststofverzorging en leerreiniger zijn de tweede. Velgendoeken, doeken met teerverwijderaar en de washandschoen van de dorpels de derde. Die drie groepen delen nooit een trommel, want siliconenolie en remstof reizen via het waswater naar elk ander textiel.

De washandschoen krijgt zijn eigen beurt, en dat geldt voor alle washandschoenen evengoed. Een handschoen als de TUGA Chemie Waschhandschuh (Mikrofaser) für "Shampoo-Teufel" met 95 procent polyester pakt tijdens het wassen van de auto zand en insectenresten op die in geen enkele droogdoek thuishoren. De fabrikant schrijft 40 °C zonder verzachter voor en wil hem aan de lucht gedroogd zien. Hetzelfde geldt voor de Koch-Chemie Exterior Wash Mitt 640GSM Mikrofaser Waschhandschuh met zijn dichtere pool.

Doeken die polishresten, wax of een keramische coating hebben afgenomen, gaan niet droog de machine in. Voor zwaar vervuilde doeken raadt SONAX een emmer warm water met 50 ml SONAX PROFILINE Microfibre Wash Mikrofaserwaschmittel aan om te weken. De reden is tijd: siliconenoliën en silicadeeltjes hebben minuten in het tenside nodig voor ze de vezel loslaten, niet het korte contact van een lopend programma.

Coatingdoeken zijn het speciale geval. Een keramische coating hardt uit aan de lucht, ook in de vezel. Een doek die een nacht droog blijft liggen, heeft de volgende ochtend glasharde kristallen in de pool en hoort niet meer op lak. Daarom gaat hij direct na het uitpoetsen het water in. En elke nieuwe doek krijgt een eerste was vóór het eerste gebruik, om appreteermiddelen en losse vezels uit de fabricage kwijt te raken. Dr. Wack zet dat voor de A1 "DAS TUCH" letterlijk in de verzorgingsinstructie.

Als je de komende dagen toch niet aan de buitenwas toekomt, is dit het goede moment. Bij ons in Nordhorn trekt na de heldere ochtend regen over, en het volgende betrouwbaar droge venster staat volgens de verwachting op maandag 21 september. Tegen die tijd zijn de doeken gewassen, gedroogd en weer gesorteerd.

Was op 40 °C in het fijnwasprogramma en droog aan de lucht

Microvezeldoeken was je met een vloeibaar speciaal wasmiddel op 40 °C in het fijnwasprogramma, centrifugeer je met hooguit 600 tot 800 toeren en droog je aan de lucht of op een lage drogerstand.

Wie microvezeldoeken wil wassen, neemt de echte beslissing bij het wasmiddel. Een speciaal microvezelwasmiddel is vrij van optische witmakers, bleek, geurstoffen en verzachters en bevat tensiden die gemaakt zijn voor oliën, wassen en polymeren. De Microfibre Wash van SONAX lost volgens de fabrikant polish-, wax-, siliconen- en coatingresten op en is als hoogconcentraat opgegeven voor 50 wasbeurten per liter, omgerekend zo'n 20 ml per lading.

Een vloeibaar kleurwasmiddel zonder geur- en kleurstoffen werkt in nood, maar pakt wax minder goed aan. Waspoeder valt af: het bevat zeolieten als wateronthardier, onoplosbare mineraaldeeltjes die zich in de pool vastzetten en bij de volgende veeg als fijn zand werken. Wasmiddel met ingebouwde verzachter is om de reden hierboven taboe, hoe het etiket het ook omschrijft.

Voor de temperatuur geldt een simpele ladder. 30 °C is genoeg voor glas- en droogdoeken die alleen water en glasreiniger hebben gezien. 40 °C in het fijnwasprogramma is de standaard voor alles wat detailer, interieurverzorging of lichte spraywax heeft opgenomen, zo raadt SONAX het voor de Microfibre Wash aan. 60 °C is alleen nodig voor polishdoeken en wax-afneemdoeken, want daar smelt de wax pas. Dr. Wack geeft de A1 "DAS TUCH" vrij tot 60 °C zonder bleek.

Bij het centrifugeren draait het om de trekkracht op de pool. SONAX noemt 600 toeren per minuut als bovengrens, andere fabrikanten staan tot 1.000 toe. Wij blijven op 600 tot 800: de doek komt natter uit de trommel, maar de twisted-loop-pool van een droogdoek van 1500 GSM houdt zijn vorm in plaats van platgedrukt en verdraaid tevoorschijn te komen.

Drogen gaat het zachtst aan de lucht, op een droogrek en niet op de verwarming. De droger mag, als hij koud of op de laagste stand draait en er geen drogerdoekjes in liggen, want die zijn niets anders dan verzachter in papiervorm. Dr. Wack staat voor de A1-doek tot 60 °C in de droger toe, daarna opschudden; TUGA wil de washandschoen uitsluitend aan de lucht laten drogen.

Een stijve doek is meestal verkalkt, niet kapot

Een microvezeldoek die stijf wordt en water afstoot, is in de meeste gevallen niet vernield maar dichtgezet met kalkzeep en tensideresten, en dat los je op met een wasbeurt met azijn in het verzachterbakje.

Hard leidingwater bevat calcium- en magnesiumionen. Die binden zich met wasmiddelresten die bij het spoelen nooit helemaal uit de pool komen tot onoplosbare kalkzeep. De aanslag nestelt zich in de spleten van de vezel, de doek voelt als karton en schuift waterdruppels voor zich uit. Van buiten ziet dat eruit als een doek aan het eind van zijn leven, en zo belandt hij meestal ook in de vuilnisbak.

De redding is azijnzuur. 50 tot 100 ml blanke huishoudazijn gaat in het verzachterbakje, daarbij een was op 40 °C met een halve dosis speciaal wasmiddel. Het zuur lost de kalkzeep op en neutraliseert de tensideresten. Daarna volgt een tweede was zonder azijn, zodat de geur niet in de doek blijft. Bij een voorgeschiedenis met verzachter helpt azijn maar deels, dan zijn twee tot drie wasbeurten met speciaal wasmiddel nodig, en niet elke doek komt helemaal terug.

De fout die een doek echt de das omdoet, heeft met wassen niets te maken. Valt een droogdoek op de vloer, dan pakt hij op dat moment zand en kwartskorrels op die geen enkele was er helemaal uithaalt. Zo'n doek wisselt direct van groep en werkt vanaf dan op velgen of uitlaten. Hetzelfde geldt voor een doek die per ongeluk met katoen of in de hete droger is geweest.

Die afdaling is in de praktijk het echte verzorgingsplan. Een nieuwe doek begint op lak, bij polish, sealant en glas. Zodra de pool licht ingedrukt oogt, vaak na 20 tot 30 wasbeurten, gaat hij naar het interieur. Wordt hij stijf of verkleurd, dan neemt hij velgbedden, deursponningen en bandenwangen over. Gescheurd of verkleefd wordt hij een lap voor olieresten. Zo krast een vermoeide doek nooit waar het pijn doet.

Eén liter concentraat is goed voor 50 wasbeurten en vier doekklassen

De startset voor doekverzorging bestaat uit een liter speciaal wasmiddel zonder verzachter, een waszak en aparte ladingen voor lak, interieur en velgen, meer heb je in het begin niet nodig.

Bij het wasmiddel leidt de weg naar de SONAX PROFILINE Microfibre Wash Mikrofaserwaschmittel in de fles van 1 liter. Hij is als hoogconcentraat opgegeven voor 50 wasbeurten en volgens de fabrikant uitdrukkelijk gemaakt voor microvezeldoeken en polijstsponzen, die je apart wast. Voor een huishouden met tien tot twintig doeken en één lading per week gaat de fles omgerekend een jaar mee.

Bij de droogdoek geldt: hoe hoger het polyamide-aandeel, hoe meer water hij opneemt en hoe gevoeliger hij is voor hitte. De THE COLLECTION "Aqua" Twisted Loop Trockentuch (1500 GSM) in de maat "Big" van 50 x 80 cm neemt met 70/30 een complete motorkap op zonder uitgewrongen te worden, en wil precies daarom 30 tot 40 °C en weinig centrifugeren.

De maat "Mini" van 40 x 40 cm neemt deursponningen en spiegels voor zijn rekening. Bij Trusted Shops staat de Aqua tot nu toe op drie beoordelingen, allemaal vijf sterren. Beide maten gaan samen in de was, maar nooit met de washandschoen die de motorkap daarvoor heeft gereinigd.

Voor interieur en glas past een steviger weefsel. De Dr. Wack A1 "DAS TUCH" Premium Mikrofaser Mikrofasertuch met 85 procent polyester heeft minder pool maar meer rand, en verdraagt volgens de verzorgingsinstructie 60 °C en de droger. Het is de doek die bij ons het vaakst de 60-gradenronde in gaat, omdat hij polishresten afneemt voor de droogdoek überhaupt bij de lak komt.

De washandschoen maakt de set compleet en krijgt zijn eigen wasbeurt op 40 °C. Wil je alle vier de doekklassen naast elkaar zien, dan vind je het complete aanbod in de collectie microvezeldoeken. Hoe het drogen zonder krassen daarna gaat, lees je in het stuk over auto drogen zonder krassen.

Detailing1-inzicht: Bij ons in de showroom gaat elke doek die polish of sealant van de lak van de BMW M5 heeft gehaald dezelfde avond nog in een emmer warm water met 50 ml Microfibre Wash. Eén keer bleef een coatingdoek een nacht droog liggen. De volgende ochtend was de pool aan de randen glazig, de doek trok zichtbaar over de zwarte lak, en vandaag is het een velgendoek. En strijk voor elke was met je handpalm over de doek: voelt hij als karton, dan gaat hij de azijnronde in.