Een droge verzorgingsfilm houdt deurrubbers soepel in de vorst

Zeven uur 's ochtends, min drie graden, en het bestuurdersportier geeft geen millimeter mee. De vraag of een rubberverzorging precies dat voorkomt, komt elk jaar bij ons in de chat binnen zodra de nachten kouder worden. Kort antwoord: ja, als het rubber eerst schoon is en de verzorging er op tijd op gaat. Tot donderdag blijft het in Nordhorn droog en ruim boven de vijf graden. Dat is het moment voor je deurrubbers.

Deurrubbers verzorgen betekent: rubber en aanligvlak schoonmaken, alles helemaal laten drogen, een dunne verzorging op basis van oplosmiddel of alcohol aanzetten en het teveel weer afnemen. Daarna neemt het rubber geen water meer op, en zonder water in de afdichting vriest er ook niets vast aan de carrosserie.

---

Vochtige deurrubbers vriezen in de eerste vorstnacht vast

Een deurrubber vriest niet vast aan het rubber zelf, maar aan het water dat in en op het rubber staat. Een verzorgde, waterafstotende afdichting geeft dat water geen grip, een uitgedroogde zuigt het op als een spons.

In de herfst komt het water van alle kanten. Regen loopt via de dakrand de deuropening in, 's nachts slaat dauw neer op het koude plaatwerk, en elke rit over natte wegen spuit fijne nevel tot in de onderste deursponning. De afgelopen 48 uur viel er in Nordhorn bijna 18 liter regen per vierkante meter, en de nachten zakken al onder de zes graden. Van hier is het nog maar een kleine stap naar de eerste nacht onder nul.

Dat het water überhaupt in de naad komt, is capillaire werking. Tussen dichte deur en carrosserie zit maar een kier van een fractie van een millimeter. Op een uitgeloogd, ruw rubberoppervlak trekt die kier vocht actief naar binnen, net als een lont. Op een verzorgd rubber parelt het water af voordat het de kier bereikt. Voor jou betekent dat: de verzorging houdt de vorst niet tegen, maar wel het water dat de vorst nodig heeft.

Juist in die nacht beslist de staat van het rubber. Heeft het water opgenomen, dan bevriest het vocht tussen rubber en lak tot een dun laagje ijs dat beide vlakken aan elkaar plakt. 's Ochtends is het niet het slot dat je tegenhoudt, maar een strook ijs langs de hele deurrand. De ADAC zegt het net zo: een gezonde afdichting is waterafstotend, een afdichting die water opneemt, vriest vast.

Het juiste moment voor rubberverzorging voor je auto ligt dus vóór de vorst en niet er middenin. Het rubber moet droog zijn als je de verzorging aanzet, en die heeft tijd nodig om af te luchten. Voor deze week betekent dat concreet: vandaag en morgen blijft het droog, tot donderdag liggen de temperaturen overdag tussen 13 en 19 graden. Pas voor vrijdagmiddag staat er weer regen op de kaart. Trek je vóór donderdag een halfuurtje uit, dan ga je met verzorgde deurrubbers de eerste koude nacht in.

Uitgedroogd EPDM neemt water op en scheurt bij het opentrekken

De meeste deurrubbers zijn van EPDM, een synthetische rubbersoort, vaak als hol profiel van celrubber. Het materiaal is poreus en verliest door de jaren heen de weekmakers die het soepel houden. Wat overblijft wordt hard, zuigt water op en geeft bij kou niet meer mee.

Drie dingen jagen die veroudering aan: uv-licht in de zomer, ozon in de lucht en het constante wisselen tussen hitte en kou. Een rubber aan een auto die altijd op straat staat, krijgt daar flink meer van te verduren dan een rubber aan een auto die 's nachts onder een afdak staat. Je ziet het verschil aan de glans: een fris rubber is diep zwart, een uitgedroogd rubber grijs en dof, en in de omgeslagen lip zit een fijn randje wegvuil.

Het wordt link als de deur vastgevroren zit en iemand hard aan de greep trekt. Het rubber blijft aan het ijs plakken, de deur trekt het mee, en in de afdichtlip ontstaat een scheur die elke volgende regenbui recht het interieur in leidt. Een nieuw deurrubber betekent onderdeel plus montage, voor één enkele deur. Eén fles verzorgingsmiddel doet daarentegen jarenlang alle vier de deuren.

Autofabrikanten ontwerpen deurrubbers meestal voor de levensduur van de auto, zo'n tien jaar. Dat geldt alleen zolang het rubber elastisch blijft en na het dichtdrukken weer in vorm veert. Een uitgedroogd rubber blijft platgedrukt, sluit de kier niet meer helemaal af en laat wind en water door, lang voordat je een scheur ziet. Ook op een nieuwe auto loont het verzorgen dus vanaf de eerste winter.

En dan is er nog wat een lekkende deur in de winter met het interieur doet. Vocht in de voetenruimte trekt in de vloerbedekking, laat de ruiten van binnen beslaan en ruikt na een paar weken muf. De ADAC raadt daarom aan om bij elke rubberbeurt ook even de vloerbedekking onder de deur en de reservewielbak te checken. Vind je daar water, dan ligt het probleem meestal niet aan de verzorging, maar aan een rubber dat al ingescheurd is.

Eerst reinigen, dan verzorgen en daarna de deur open laten

De verzorging werkt alleen op een schoon, droog rubber. Op een vuil rubber smeer je het vuil uit en bind je het, in plaats van dat het product in het rubber trekt. Deurrubbers verzorgen gaat daarom in drie stappen, en geen ervan kost veel tijd.

Stap één is reinigen. Een allesreiniger zoals de Koch-Chemie Green Star "Gs" verdun je daarvoor 1:10 met water, spuit je op een doek en haal je langs het rubber, ook in de omgeslagen lip. Daarna neem je na met een tweede doek die alleen met schoon water is bevochtigd. Vergeet het aanligvlak niet: de gelakte deuropening aan de carrosserie, waar het rubber op rust, verzamelt net zoveel vuil, en elk zandkorreltje daar schuurt bij elke rit langs het rubber.

Stap twee is geduld. De deuren blijven open tot rubber en sponning helemaal droog zijn. Op een droge herfstdag van twaalf graden duurt dat zo'n kwartier. Restvocht onder de verzorging is precies het water dat je kwijt wilt.

Stap drie is de verzorging zelf. Zet het product niet direct op het rubber, maar op een applicatiespons of doek, en haal het rubber in één beweging van boven naar beneden af, één keer aan de zichtkant en één keer in de lip.

Glanst het daarna nat, dan is het te veel. Neem het teveel na de inwerktijd af met een droge doek, anders blijft er een film achter waar nieuw stof aan plakt. Laat de deur daarna nog een paar minuten open staan voordat je hem dichtdoet.

Plast Star voor buiten en Gummifix voor het interieur

Voor de deurrubbers aan de buitenkant is de Koch-Chemie Plast Star "Pss" 1000 ml / 1 Liter de juiste verzorging. Hij is vrij van siliconenolie, is in 5 tot 15 minuten droog en beschermt het rubber volgens de productomschrijving tegen vastvriezen.

Pss werkt met een snel verdampend oplosmiddel in plaats van water. Na een paar minuten is de drager vervlogen en blijft er een dunne, waterafstotende film over. Verzorgingsmiddelen op waterbasis kunnen in de winter zelf bevriezen als ze niet helemaal droog zijn. Daar komt bij dat hij geen siliconenolie bevat: moet de auto later ooit een lakreparatie krijgen, dan zitten er geen siliconenresten op de deursponning die in de weg zitten.

Om aan te zetten pak je een openporige spons zoals de Dr. Wack A1 "DER WAX SCHWAMM", want een microvezeldoek zuigt te veel product op. Gebruikers melden vier tot zes maanden zichtbaar effect, en een liter is goed voor zo'n 50 beurten.

De grenzen van Pss zijn duidelijk. Houd hem weg van pedalen, stuur en pook, want die worden er glad van. Wax of sealant hecht niet meer op de film, dus hij komt aan het eind van je exterieurbeurt en niet aan het begin. En hij is licht ontvlambaar: werk in de buitenlucht en niet op hete oppervlakken.

Voor alles wat je in het interieur betreedt of vastpakt, is de Koch-Chemie Gummifix "Guf" 1000 ml / 1 Liter gemaakt. Hij maakt rubber zijdemat donker en blijft daarbij grippy, dus die pak je voor instaprubbers, rubbermatten en het kofferbakrubber. Voor afdichtrubbers aan deuren en kofferbak schrijft de handleiding één beurt per seizoen voor: op de doek spuiten en het rubber afhalen. Bij 20 graden lucht hij in 30 tot 60 minuten af, in de kou duurt het langer.

Meer keus vind je in onze categorie Rubberverzorging, en voor bumpers en sierlijsten in de Kunststofverzorging (exterieur).

De simpele vuistregel: zit het rubber buiten aan deur, achterklep of tankklep en krijgt het regen, pak dan de Plast Star. Zit het vlak in het interieur en moet het grip houden, pak dan de Gummifix. En vóór allebei komt de Koch-Chemie Green Star "Gs" 1000 ml / 1 Liter als reiniger.

Vaseline en siliconenspray maken het rubber niet winterklaar

Huismiddeltjes helpen beter tegen vastvriezen dan helemaal niets, maar ze laten zich slecht verdelen en houden het niet lang vol. Vaseline en minerale olie doen het EPDM-rubber zelfs kwaad, omdat het materiaal erin opzwelt en zacht wordt.

Dat is de fout die we in gesprekken het vaakst horen: vaseline uit het badkamerkastje, een restje kruipolie of vet uit de kelder. EPDM kan niet tegen minerale olie. Het rubber zwelt op, wordt smerig, en juist die zachte rand scheurt bij de volgende vorst als eerste in. Wat op een fietsketting prima werkt, is op een deurrubber het verkeerde middel.

Middel	Wat het met het rubber doet	Grens
Vaseline, minerale olie, vet	vormt een vettige film	EPDM zwelt op en wordt zacht
Siliconenspray	waterafstotend, snel aangebracht	spuitnevel komt op lak en glas en geeft strepen
Hertenvet	stoot water af, tast rubber niet aan	wordt taai in de kou, trekt stof aan, laat vetvlekken op kleding achter
Glycerine	trekt snel in, tast rubber niet aan	wateroplosbaar, regen spoelt het er snel weer uit
Talkpoeder	scheidt rubber en lak als droog poeder	witte, krijtachtige laag op het zwarte rubber
Speciale verzorging (Pss, Guf)	dunne, droge film na het afluchten	schoon en droog aanbrengen, één keer per seizoen vernieuwen

Siliconenspray is het op één na populairste huismiddel. Het maakt het rubber even waterafstotend, maar de spuitnevel komt niet alleen op het rubber terecht. Wat op lak en ruit belandt, geeft strepen, en bij een latere lakreparatie verstoren siliconenresten de hechting. Gebruik je toch spray, spuit het dan op de doek en niet op de deur.

Hertenvet en glycerine tasten het rubber niet aan, maar hebben in de praktijk hun eigen nadelen. Hertenvet wordt taai in de kou, laat zich lastig dun verdelen en geeft af op je jas als je bij het instappen langs het rubber schuurt. Glycerine trekt snel in, maar is wateroplosbaar en na een paar regendagen er weer uitgespoeld. De ADAC vat het zo samen: beter dan niets, maar geen bescherming voor een hele winter.

Bij coupés en cabrio's met frameloze zijruiten komt er een speciaal geval bij. De ruit zakt bij het openen een stukje en schuift bij het sluiten weer in het bovenste rubber. Vette stiften laten daar een rand achter die de ruit bij de volgende keer zakken als streep meeneemt. Voor die rubbers is een vloeibare verzorging, spaarzaam met de spons aangezet en goed afgenomen, de betere keus. Hoe winterverzorging op de ruit zelf eruitziet, lees je in 5 fouten die je regenafstoter in de winter afbreken.

Twee momenten per jaar houden het rubber soepel

Deurrubbers verzorgen is geen eenmalige klus: één beurt in oktober en één in het voorjaar is voor de meeste auto's genoeg. Parkeer je op straat, check de rubbers dan in januari nog een keer, want strooizout en smurrie slijten de film sneller weg.

De herfstbeurt voorkomt vastvriezen, de voorjaarsbeurt beschermt tegen uitdrogen in de zomer. Het is hetzelfde mechanisme dat je van banden kent: uv en ozon halen de weekmakers uit het rubber, en verzorging remt dat af. Meer over waarom rubber veroudert, lees je in Bandenverzorging tegen scheuren.

Zit de deur toch een keer vastgevroren, ruk dan niet aan de greep. Druk de deur met je vlakke hand stevig tegen de carrosserie, rondom langs de rand, zodat het ijs tussen rubber en lak breekt, en probeer het dan nog eens. Wil hij niet open, probeer dan het passagiersportier of de achterklep in plaats van geweld te gebruiken.

Heet water uit de waterkoker is geen oplossing: door het temperatuurverschil kan de zijruit springen. Handwarm water helpt alleen als je de plek meteen droogveegt. Een ontdooispray in de deurkier lost het ijs snel op, maar spoelt met zijn alcohol ook de verzorging eruit. Zodra het weer droog is, is er dan een nieuwe beurt nodig.

Voor een snelle check tussendoor heb je genoeg aan een blik en een vinger. Glanst het rubber diep zwart en voelt het droog en zacht aan, dan zit je goed. Ziet het er grijs uit en kun je het nauwelijks indrukken, dan is het tijd voor de volgende beurt. Neem meteen het kofferbakrubber en de rubberen lip bij de tankklep mee, die vriezen net zo goed vast en worden bijna altijd vergeten.

Bij de achterklep ligt het rubber bijna horizontaal, dus het water blijft daar staan in plaats van weg te lopen. Veeg het na elke wasbeurt in de winter met de hand droog voordat je de auto 's nachts wegzet.

Detailing1-Insight: Elke herfst vragen klanten of hun kunststofverzorging ook op rubber mag. Buiten bij de deuropening pak je de Pss, binnen bij de instap de Gummifix. De handgreep die het verschil maakt, staat op geen enkel etiket: ga na het aanzetten één keer met je vinger over het rubber. Blijft er een smerige film op je handschoen, dan was het te veel, en precies daar plakt over vier weken het wegvuil. Een dunne laag die na 15 minuten droog aanvoelt, houdt de deur de hele winter soepel.