Banden & velgen

Velgenreiniger, coating en bandenverzorging voor het hele wiel

Wat hoort er bij het verzorgen van je banden en velgen? Drie stappen, altijd in dezelfde volgorde. De velgenreiniger haalt het ingebrande remstof eraf, een velgencoating maakt het oppervlak glad en vuilafstotend, en de bandenverzorging brengt de flank terug op diep zwart.

Velgenreiniger is je startpunt op het oppervlak dat op je auto het hardst werkt. Remstof is geen stof dat er bovenop gaat liggen, maar metaalslijpsel dat gloeiend van de remschijf wegvliegt en zich in de blanke lak van de velg inbrandt. Daarom heeft het wiel z'n eigen aanpak: reinigen, coaten, band verzorgen. Deze categorie brengt de drie stappen samen en wijst je vanaf hier de juiste subcategorie.

• Het remstof komt heet aan, niet koud. Bij het remmen wrijft het blok over de schijf van gietijzer en slingert ijzerdeeltjes naar buiten, die een paar honderd graden heet op de velg belanden. Ze ketsen niet af, ze graven zich in. Precies daarom krijg je ze met shampoo en een spons niet meer weg.
• Coaten verkort elke wasbeurt daarna. Een keramische velgencoating zoals de Koch-Chemie Ceramic Rims „Cr0.01" keramische velgencoating houdt tot twaalf maanden en laat water en vuil afparelen. Voor jou betekent dat: het remstof blijft bovenop liggen in plaats van vast te haken, en de wasbeurt wordt een spoelbeurt in plaats van geschrob.
• Band en velg zijn twee materialen met twee behoeftes. De velg draagt lak of een poedercoating, de band is gevulkaniseerd rubber dat onder UV-licht verbleekt en grijs wordt. Eén product voor allebei bestaat, maar de betere weg loopt toch via twee stappen. Eerst de velgenreiniger, dan de bandenverzorging.

Wat we in de praktijk zien: Bij ons komen geregeld vragen binnen over bruine strepen die na de eerste rit vanaf het wiel over de dorpel lopen. De oorzaak is bijna altijd bandenglans op een band die vooraf niet gereinigd is. Bandenrubber bevat beschermstoffen tegen ozon, die langzaam naar het oppervlak trekken en daar als een bruinig laagje blijven zitten. Komt er een glansmiddel op, dan lost dat dit laagje op, en de eerste regenbui smeert het over je lak uit. Reinig de flank daarom altijd eerst met een bandenreiniger, tot het schuim wit blijft in plaats van bruin te worden, en zet de verzorging pas op de droge band aan.

Remstof is heet metaalslijpsel, geen stof

Geen enkel ander deel van de auto krijgt tegelijk hitte, metaal, strooizout en steenslag te verduren. Het wiel is het zwaarst belaste oppervlak dat je onderhoudt.

De oorzaak zit in de rem. Het remblok drukt bij elke vertraging tegen een schijf van gietijzer en slijt daarbij materiaal van beide kanten af. Wat er ontstaat is een mengsel van ijzerdeeltjes, koolstof en metaaloxides, dat met hoge snelheid naar buiten vliegt en eerst de binnenkant van de velg raakt.

Doorslaggevend is de temperatuur. Remschijven halen in het dagelijks gebruik een paar honderd graden, bij stevig rijden in de bergen een stuk meer. De deeltjes zijn bij de inslag zo heet dat ze de blanke lak van de velg even doen smelten en erin blijven steken. Wat je daarna ziet, zit niet op het oppervlak maar erin.

Daar corroderen de deeltjes verder. IJzer oxideert, wint daarbij aan volume en drukt van binnenuit tegen de coating. Op lichte en zilveren velgen zie je dat vroeg als oranjebruine stippen, op antracietkleurige wielen voel je de ruwheid eerder dan dat je haar ziet. Je merkt het hieraan: de velg voelt na de wasbeurt aan als fijn schuurpapier.

De band ernaast heeft een heel ander probleem. Hij wordt niet vuil, hij veroudert. Zonlicht en ozon tasten de polymeerketens in het rubber aan, de flank verliest z'n diepe zwart en wordt eerst mat, dan grijs. Daar komt de aanslag van asfaltdeeltjes en straatvet bij, die in de structuur van de flank kruipt.

Uit die dubbele belasting volgt de opbouw van deze categorie. Reinigen haalt eraf wat is ingebrand. Coaten zorgt dat er de volgende keer minder vasthaakt. Verzorgen geeft het rubber terug wat de zon eraf heeft gehaald. Drie klussen, drie productgroepen, één wiel.

Zuurvrij voor de week, zuur voor noodgevallen

Velgenreinigers verschillen minder in merk dan in aangrijpingspunt. Drie types dekken het veld af, en twee daarvan zijn genoeg voor bijna elke dag.

De zuurvrije groep is de standaard en de enige die je zonder nadenken op elke soort velg zet. De Koch-Chemie Magic Wheel Cleaner „Mwc" velgenreiniger is bij ons de bestverkochte in deze categorie. Hij werkt niet via de pH-waarde, maar via een stof die ijzer chemisch bindt en daarbij paars kleurt.

Die kleuromslag is geen effect voor de show, maar je bewijs dat het werkt. De werkstof pakt elk ijzerdeeltje als een tang en trekt het uit het verband in de waterfilm. Vertaald: waar de velg paars loopt, zat metaal, en waar na vijf minuten niets gebeurt, valt ook niets meer te halen. De TUGA Chemie Alu-Teufel „Spezial"® (Groen) velgenreiniger volgt dezelfde logica en is onze bestverkochte velgenreiniger buiten de Koch-Chemie-lijn.

Alkalische reinigers liggen boven pH 7 en pakken de vettige straatfilm aan die zich over het remstof legt. Ze zijn de klassieke voorreiniger op het wiel en werken goed op gelakte standaardvelgen. De Koch-Chemie Felgenblitz zuurvrij „Fb" velgenreiniger en de D-CON „V4" Wheelcleaner & De-Ironizer dekken dit gebied af, de laatste met extra ijzerbinding.

De derde groep is de zure, en die is gereedschap voor het uitzonderingsgeval. De TUGA Chemie Aluminium-Teufel® (Rood) velgenreiniger ligt rond pH 1 en lost versinterd remstof op waar zuurvrije middelen op stuklopen. Hij hoort uitsluitend op velgen met een intacte blanke laklaag, heeft geen kleuromslag en werkt op de klok, met een inwerktijd van één tot drie minuten.

Precies daarom zetten we hem weg als noodmiddel en niet als weekonderhoud. Gepolijst, geanodiseerd of glansgedraaid aluminium verdraagt geen zuur, daar blijft het oppervlak daarna mat en krijg je het niet meer terug. Weet je niet zeker welke coating je velg draagt, pak dan het zuurvrije product en verleng liever de inwerktijd. De hele bandbreedte staat onder velgenreiniger.

De aanpak van het wiel begint vóór de wasbeurt

De wielen zijn als eerste aan de beurt, en wel vóór de auto gewassen wordt. Draai je die volgorde om, dan doe je het werk dubbel.

Daar zijn twee redenen voor. Velgenreiniger spat bij het opbrengen en bij het afspoelen, en wat op net gewassen lak belandt, moet je opnieuw wegnemen. De tweede reden is de temperatuur: aan het begin van de ronde is de velg handkoud, na twintig minuten in de zon niet meer.

Handkoud is letterlijk bedoeld. Na stevig rijden komt een velg snel boven de honderd graden, en op zo'n oppervlak verdampt de reiniger in plaats van te reageren. Wat verdampt, laat randen achter. Heb je geen tijd om te laten afkoelen, spoel de velg dan eerst koud af en werk in de schaduw.

Aanbrengen doe je royaal en van onder naar boven. De reden is natuurkunde: loopt het product in droog gebied, dan trekt het zichtbare banen. Drie tot vijf minuten inwerktijd is genoeg bij zuurvrije middelen, daarna komt een velgenborstel voor de ruimtes tussen de spaken en de tuinslang. Bij zware belasting is de tweede beurt het antwoord en niet de langere wachttijd.

Eén wiel tegelijk, niet alle vier tegelijk. Vier ingespoten velgen betekent dat de eerste al opdroogt terwijl je bij de vierde staat. De eerste keer ben je met vier wielen zo'n dertig minuten bezig. De derde keer is het vijftien, omdat het ritme van spuiten, wachten en spoelen erin zit.

Daarna volgt het wassen van de auto. Hoe de rest van de aanpak eruitziet, van de voorwas via de washandschoen tot het drogen, staat onder autowassen. Zit het ingebrande metaalslijpsel ook in de lak en niet alleen op de velg, dan is de vliegroestverwijderaar het betere gereedschap voor de carrosserie.

Gecoate velgen houden het remstof bovenop

Een velgencoating reinigt niet, hij verandert het oppervlak. Remstof vindt daarna minder houvast, en dat merk je bij elke wasbeurt daarna.

Het mechanisme is hetzelfde als bij de lak. De coating sluit de fijne poriën van de laklaag en vormt er een gladde, waterafstotende laag overheen. Een deeltje dat op een gesloten oppervlak belandt, heeft niets meer om zich in te verankeren. In de praktijk: wat eerst inwerktijd nodig had, gaat er nu met de waterstraal af.

Bij keramische coatings komt hittebestendigheid erbij. De laag van siliciumverbindingen houdt de temperaturen uit die een velg in bedrijf haalt, en juist dat scheidt haar van een klassieke waslaag. De Koch-Chemie Ceramic Rims „Cr0.01" keramische velgencoating houdt tot twaalf maanden en doorstaat daarbij ook zure en alkalische reinigers.

Voor professioneel gebruik staat de SONAX PROFILINE CeramicCoating „CC" Rim ernaast, gemaakt voor detailers die meerdere sets achter elkaar coaten. Wil je de moeite kleiner houden, pak dan een variant op waxbasis zoals de D-CON Wheel & Rim Wax „V2" velgencoating, die sneller op te brengen is en daarvoor met kortere tussenpozen opnieuw moet.

Het moment bepaalt de standtijd. Een coating heeft een chemisch schone velg nodig, anders sluit hij de deeltjes juist in plaats van ze buiten te houden. De volgorde ligt daarom vast: reinigen, met een ijzerlosser nawerken, ontvetten, drogen, en pas dan coaten. Elke stap die je overslaat, kost je maanden houdbaarheid.

Het meest levert de stap direct na het wisselen van de wielen op. De velgen zijn er toch al af, je komt bij de binnenkant, en daar zit het meeste remstof. Een set die in het voorjaar gecoat wordt, komt schoner door de zomer dan een set die alleen achteraf gereinigd wordt. Alle opties staan onder velgencoating.

De bandflank vraagt reiniging vóór verzorging

Bandenverzorging loopt zelden stuk op het product en bijna altijd op de ondergrond. Op een ongereinigde flank houdt geen glansmiddel het langer dan één rit.

Op het rubber liggen drie lagen over elkaar. Straatvet en asfaltdeeltjes vormen de buitenste aanslag, daaronder zitten resten van oude verzorgingsmiddelen, en helemaal onderin trekken de ozonbeschermers uit het rubber naar het oppervlak. Die mix is de reden voor bruine strepen en voor verzorging die na twee dagen vlekkerig oogt.

De reiniger daarvoor is mild alkalisch, niet scherp. De SONAX XTREME Banden + Kunststofreiniger ligt op pH 8 tot 9, lost vetvuil betrouwbaar op en blijft ver weg van de waarden die rubber bros maken. Hij neemt de aangrenzende wielkastbekleding en dorpels meteen mee, die van polypropyleen zijn en dezelfde behandeling verdragen.

Mechaniek hoort erbij. Een bandenborstel met middelharde haren haalt de aanslag uit de structuur van de flank, waar chemie in haar eentje aan het oppervlak blijft. De simpele test: spuiten, borstelen, spoelen en herhalen tot het schuim wit blijft. Zolang het bruin oploopt, ben je nog aan de ondergrond bezig en niet aan het resultaat.

Pas daarna komt de verzorging, en daarmee bepaal je de look. Een gel op waterbasis geeft een diep zijdemat, dat eruitziet als een nieuwe band. Sprays met siliconen brengen de natte hoogglans, die op foto's sterk oogt en sneller stoft. Allebei mag, en allebei vragen dezelfde schone ondergrond.

Twee dingen blijven taboe. Het loopvlak behandel je nooit mee, daar hoort geen glansmiddel. En sproeinevel op de remschijf verslechtert in het ergste geval de remwerking, dus spuit je op de applicator en niet vanaf een halve meter afstand op het wiel. De keuze staat onder bandenverzorging.

Waar je vanaf hier afslaat

Drie vragen leiden je naar de juiste subcategorie: hoe zwaar is de velg belast, welk oppervlak draagt hij, en hoeveel tijd wil je per ronde steken.

Bij normale dagelijkse belasting en gelakte standaardvelgen is een zuurvrije reiniger met kleuromslag het juiste antwoord. De Koch-Chemie Magic Wheel Cleaner „Mwc" velgenreiniger dekt dat geval volledig af en laat aan de paarse afloop zien hoeveel metaal er echt in het oppervlak zat.

Bij gepolijste, geanodiseerde of glansgedraaide velgen blijft de keuze strikt zuurvrij. De TUGA Chemie Alu-Teufel „Spezial"® (Groen) velgenreiniger is daarvoor gemaakt en neemt je de zorg om blanke velghoorns uit handen. Alleen als een set na maanden zonder verzorging echt versinterd is, pak je het zure middel en werk je met handschoenen, een veiligheidsbril en een stopwatch.

Stoort het je hoe snel alles weer zwart is, dan ligt de oplossing niet bij een sterkere reiniger, maar een stap verder. Een coating uit de velgencoating verschuift het werk van elke wasbeurt naar één afspraak per jaar. Dat is het punt waarop reinigen verzorging wordt.

Voor de ronde tussendoor is een sprayproduct vaak genoeg. De SONAX XTREME Ceramic Banden + Velgendetailer behandelt velg en bandflank in één beurt en frist een bestaande coating op. Hij vervangt de grondige reiniging niet, en houdt de tussenpoos tussen twee grondige beurten aangenaam groot.

En zoek je de hele route: de reinigers voor elke soort velg staan onder velgenreiniger, de bescherming daarna onder velgencoating, de flank onder bandenverzorging. In die volgorde gelezen krijg je de complete aanpak van het wiel, en elke afzonderlijke stap bespaart werk bij de volgende.