5 fouten bij het reinigen van de wielkast die de wielboog schaden

Je wast de auto, spuit even in de wielkast en alles ziet er schoon uit. Nat ziet de rand van de wielboog er altijd goed uit. Pas als hij opdroogt, zie je een grijze rand van zand, remstof en zout water. Precies op die omgezette rand begint bij veel auto's de roest die je jaren later duur laat bijwerken. Waar het bij het reinigen van de wielkast eigenlijk misgaat, wordt al bij het eerste punt duidelijk.

Vijf typische fouten bij het reinigen van de wielkast laten vuil, zout en vocht achter op de rand van de wielboog of beschadigen de bescherming in de wielkast. Als je voorspoelt, goed inspuit, borstelt en twee keer naspoelt, is elke wielkast in zo'n 30 minuten winterklaar.

---

1. Alleen erop richten laat de vuilrand op de wielboogrand staan

De meest gemaakte fout bij het reinigen van de wielkast is de lans even van buitenaf de wielkast in te houden, want dan blijft er op de omgezette binnenrand van de wielboog een vuilrand achter.

Dat komt door de vorm. De wielboogrand is een naar binnen omgezette plaatfels, en juist in die knik verzamelt zich een brij van zand, remstof en opspattend wegwater. Een straal die recht van buiten komt, raakt de rand alleen van opzij en duwt de brij er dieper in in plaats van hem eruit te spoelen. Zolang alles nat is, zie je daar niets van. De grijze streep verschijnt pas als de auto droog is, en dan is de wasbeurt meestal al voorbij.

De oplossing is simpel: richt van voren en van achteren schuin de wielkast in en draai daarbij je pols, zodat de straal één keer langs de hele rand loopt. Draai je het stuur helemaal om, dan heb je voorin flink meer ruimte achter de band. Blijft er daarna nog een rand staan, dan haal je die eruit met een lange kwast, niet met je vinger, want aan de plaatrand snijd je je zo.

Waarom dat juist nu telt: in de winter wordt die vuilrand een zoutdepot. De brij blijft na elke rit door de prut vochtig en houdt het zoute water direct tegen de fels, precies daar waar het plaatwerk van twee kanten kwetsbaar is. Eén keer goed schoon vóór het eerste strooizout betekent dat de winter op kaal, droog plaatwerk stuit in plaats van op een natte spons.

In de herfst komt daar nog blad bij. De band slingert natte bladeren en naalden in de hoeken achter het binnenscherm, waar ze blijven liggen en langzaam tot een soort potgrond vergaan. Die massa houdt water vast als een bloempot en kan de kleine waterafvoeren in de voorste wielkast verstoppen. Spoel daarom ook de bovenste hoeken en de overgang naar de dorpel gericht uit, tot er geen bruin water meer uitloopt.

2. Borstelen zonder voorspoelen zet krassen in de lak van de wielboog

Borstel je de wielkast voordat je los zand en steenslag eruit hebt gespoeld, dan trek je die korrels over de lak op de wielboogrand en laat je daar fijne krassen achter.

In de wielkast zit niet alleen stof, maar echt straalgrit: zand, split van de strooidienst en kleine steentjes die de band bij elke rit tegen het binnenscherm gooit. Een borstel pakt die korrels op en schuift ze bij de volgende haal over de gelakte rand. Vooral de smalle lakstrook direct aan de rand van de wielboog loopt gevaar, omdat je daar met de borstelkop bijna altijd tegenaan tikt.

Daarom eerst water, dan de chemie en pas daarna de borstel. Spoel de wielkast met de hogedrukreiniger grof uit tot er geen zand meer uitkomt. Daarna spuit je de verdunde reiniger in met een pompsproeier zoals de solo CLEANLine (303 A / B) Pompsproeier 1,25 liter in de uitvoering 303 B, die met EPDM-afdichtingen gemaakt is voor alkalische reinigers van pH 7 tot 14 en met maximaal 3 bar een fijne, gelijkmatige nevel geeft.

Voor het borstelwerk aan de rand werkt een lange, metaalvrije kwast het best. De Koch-Chemie Velgen- & Motorborstel 75 x 420 mm heeft een kunststof vatting in plaats van een metalen klem en een houten steel van 420 mm, waarmee je achter het gemonteerde wiel komt zonder met je pols langs de lakrand te schuren. Leg bij het werken aan de rand je duim tussen steel en lak, dan beschermt je hand de lak en niet andersom.

Ook de volgorde van de hele wasbeurt speelt mee. Wielkasten en velgen pak je altijd als eerste aan, nog vóór de lak. Bij het naspoelen spat het grijze water uit de wielkast tot op de portieren en dorpels, en op een auto die al gewassen is, zit dat vuil meteen weer op de lak. Gebruik voor wielkasten en velgen ook een eigen emmer en eigen borstels, zodat er geen remstof in de washandschoen voor de lak terechtkomt.

3. Te veel druk van te dichtbij perst water in de felsen

Een hogedrukstraal van een paar centimeter afstand maakt niet grondiger schoon, maar perst water in felsen, naden en onder de steenslagbescherming, waar het lang niet meer opdroogt.

In de wielkast komen veel onderdelen samen: het binnenscherm met zijn clips, de plaatfels van de wielboog, kabels voor remslijtage- en wielsnelheidssensoren, de afdichtingen van de wiellagers. Een puntstraal van dichtbij werkt zich onder randen en clips, en wat daar naar binnen wordt geperst, komt er niet vanzelf meer uit. Binnenschermen van naaldvilt, die veel huidige modellen voor geluidsdemping hebben, zuigen zich bovendien vol en blijven dagenlang nat.

Houd als richtwaarde zo'n 50 cm afstand tot het oppervlak en gebruik de brede sproeier in plaats van de puntstraal. Sensorkabels en stekkers spuit je niet direct aan, je spoelt er langs. Vilten binnenschermen pak je liever aan met een harde textielborstel en spoel je daarna na met de tuinslang, in plaats van ze met hogedruk te doorweken.

Weet je niet zeker welk scherm je auto heeft, kijk dan gewoon even: glad, zwart kunststof met ribbels kan hogedruk op afstand prima hebben, een grijs, vilterig oppervlak zoals tapijt vraagt om de zachtere aanpak. Voor allebei geldt dezelfde werkwijze, alleen de druk verschilt.

Extra gevoelig is het gebied rond de wielnaaf. Wiellagers zijn met afdichtlippen beschermd tegen spatwater, maar niet tegen een harde straal van een paar centimeter. Raakt die de spleet direct, dan kan er water in het lager komen en zich met het vet mengen, en dat hoor je maanden later als gebrom in de bochten. Vlak daarnaast zit de wielsnelheidssensor voor ABS en ESP, waarvan het signaal verstoord kan raken door vuil dat erin wordt geperst. Roterende sproeiers, de zogeheten vuilfrezen, laat je in de wielkast dus helemaal achterwege. Een vlakstraalsproeier van 25 tot 40 graden verdeelt de kracht over een breed oppervlak en is voor de wielkast ruim voldoende.

4. Ingedroogde reiniger laat blijvende vlekken op de wielboog achter

Een sterke alkalische reiniger mag in de wielkast inwerken, maar nooit opdrogen, want ingedroogde resten laten lichte vlekken achter op kunststof en lak die er nauwelijks nog af te krijgen zijn.

Voor de wielkast heb je een reiniger met pit nodig, omdat daar vette wegfilm, remstof en olie door elkaar zitten. De TUGA Chemie Teufels-Reiniger® Universele Reiniger 1000 ml / 1 Liter is een sterk alkalische allesreiniger met een pH-waarde van 10,5 tot 11,8. Het alkalische milieu splitst vetten chemisch in wateroplosbare zepen, en de tensiden kapselen het losgemaakte vuil in. Voor jou betekent dat: de grijze film op het binnenscherm loopt na het inspuiten zichtbaar in banen weg, in plaats van alleen uitgesmeerd te worden.

Juist die kracht is ook de reden voor de grens. De fabrikant schrijft een strikte inwerktijd van maximaal 3 minuten voor, omdat opdrogende silicaten APC-spots achterlaten: lichte, matte vlekken die je met geen enkele reiniger meer helemaal weg krijgt. Verdun de Teufels-Reiniger voor de wielkast 1:5 tot 1:10, spuit hem op het koele oppervlak vanaf 20 tot 30 cm afstand en werk kant voor kant: inspuiten, borstelen, afspoelen, en dan pas door naar het volgende wiel. Op onbeschermd aluminium hoort hij niet, onderdelen van de wielophanging van kaal aluminium sla je dus over.

Stem de wasbeurt daarom af op het weer. In de volle zon of bij een warme wind droogt de reiniger binnen een paar minuten op, op een bewolkte, koele dag heb je de volle tijd. Leg je reiniger, pompsproeier en kwast vandaag al klaar, dan pak je gewoon de eerstvolgende droge, koele dag van deze week.

Hetzelfde geldt direct na een rit. Remmen en onderstel zijn dan nog warm, en op hete onderdelen verdampt het water in de reiniger meteen, zodat de geconcentreerde chemie er letterlijk op inbrandt. Laat de auto na de rit een halfuur staan en voel met je hand aan de wielboog of alles is afgekoeld. Bij vorst kun je beter helemaal niet wassen: onder het vriespunt bevriest het spoelwater in felsen en deurrubbers, en in de kou werkt de reiniger sowieso een stuk minder.

5. Een staalborstel trekt de steenslagbescherming in de wielkast open

Ga je in de wielkast met een staalborstel hardnekkig vuil of beginnende vliegroest te lijf, dan haal je de steenslag- en bodembescherming meteen mee weg en zet je de deur open voor roest in het plaatwerk.

Onder het binnenscherm en aan de wielboog beschermt een elastische laag bodembescherming of was het plaatwerk tegen de stenen die de band opgooit. Die laag is zachter dan staaldraad. Een staalborstel scheurt hem open, en op de blootgelegde plekken komt zout water direct op het metaal. Het resultaat zie je vaak pas een of twee winters later als roestbellen op de wielboogrand, en dan is het geen onderhoud meer, maar werk voor de spuiter.

Voor de wielkast zijn kunststof haren ruim voldoende, want het vuil maakt de chemie los en niet de borstel. De kwast werkt alleen na wat de reiniger al heeft losgeweekt. Hardnekkige teerspetters op onderdelen van de wielophanging pak je aan met een teerverwijderaar die je 5 tot 10 minuten laat inwerken en daarna met een zachte kwast weghaalt.

Zie je al roest op de wielboog, dan is schoonmaken toch de goede stap, alleen dan als inventarisatie. Pas als alles schoon is, zie je hoe ver het gaat. Alles wat verder gaat dan losse vliegroest hoort thuis bij een carrosseriespecialist, want met borstel en schuurpapier aan een gemonteerd onderdeel maak je het meestal erger.

Met vier hulpmiddelen heb je alle vijf punten gedekt

Voor een winterklare wielkast heb je een krachtige reiniger nodig, een passende pompsproeier, een lange kwast en een kunststofverzorging die het resultaat na het drogen beschermt.

De TUGA Chemie Teufels-Reiniger® haalt het vette vuil uit de wielkast. Als concentraat kom je er ver mee: uit de jerrycan van 5 liter maak je bij 1:10 zo'n 55 liter gebruiksoplossing, en de fles van 1 liter is genoeg voor heel wat wielkasten. Zijn grens ken je nu: maximaal 3 minuten, nooit in de zon, nooit op kaal aluminium. Wil je vaker milder reinigen, dan vind je in onze categorie Allesreiniger mildere alternatieven.

De solo CLEANLine (303 A / B) Pompsproeier 1,25 liter in de alkalische 303 B brengt de reiniger gecontroleerd aan. Met 1,25 liter is één vulling ruim genoeg voor alle vier de wielkasten. Let wel op de juiste uitvoering, want voor zure velgenreinigers is er de 303 A met andere afdichtingen, en die twee gebruik je niet door elkaar voor dezelfde chemie.

De Koch-Chemie Velgen- & Motorborstel 75 x 420 mm komt bij rand en scherm achter het wiel. De kortere 50 x 420 mm pak je voor krappe plekken bij de veerpoot. Meer vormen vind je bij Borstels & kwasten. Als laatste gaat de Dr. Wack "A1" Kunststoff-Tiefenpfleger 250 ml op het droge, schone binnenscherm. Een paar spuitjes op de doek, nooit direct op het onderdeel, 5 minuten wachten en droog nawrijven. Volgens gebruikers houdt de verzorging 2 tot 3 maanden en spoel je de volgende lading prut er makkelijker af. Op het loopvlak van de band hoort hij niet.

Doe je de velgen meteen mee, lees dan eerst ons artikel over ingebrand remstof voordat het strooizout komt, en voor de binnenkant van de velg helpt het overzicht van welke velgenborstel bij welke zone past.

Jaspers tip uit de praktijk: Doe na de tweede spoelbeurt de handschoentest. Ga met je gehandschoende wijsvinger één keer langs de binnenkant van de wielboogrand, van voor naar achter, zolang alles nog nat is. Komt je vinger grijs terug, dan zit er nog vuil in de fels dat je nat nooit had gezien, en juist dat restje houdt in de winter het zoute water vast. Ik doe dat bij alle vier de wielen, het kost nog geen twee minuten en het scheelt je de grijze rand die anders bij het drogen weer opduikt.